Niespodziewane odkrycie w forcie Piktów. Zniszczone stanowisko zaskoczyło archeologów

5 września 2024, 12:21

Gdy naukowcy z University of Aberdeen przystępowali do wykopalisk na terenie piktyjskiego fortu w miasteczku Burghead na północnych wybrzeżach Szkocji, nie spodziewali się znaleźć niczego szczególnego. Pozostałości osadnictwa Piktów zostały zniszczone w XIX wieku, kiedy większość fortu znalazła się pod zabudową miasteczka, a kamienie z fortu wykorzystano podczas współczesnych prac budowlanych. Jak się jednak okazało, nawet na zniszczonym stanowisku archeologicznym można dokonać niezwykle interesującego odkrycia.



Po 80 latach fizykom udało się stworzyć kryształ Wignera

17 sierpnia 2021, 09:32

Przez 80 lat fizycy próbowali zrealizować pomysł pioniera mechaniki kwantowej, Eugene'a Wignera, który w 1934 roku zaproponował stworzenie niezwykłego rodzaju materii – kryształu zbudowanego z elektronów. W ubiegłym miesiącu na łamach Nature poinformowano o pierwszych eksperymentalnych obserwacjach kryształów Wignera.


Co DNA wszy mówi o ludzkich ubraniach?

11 stycznia 2011, 12:42

Analiza ewolucji wszy wykazała, że współcześni ludzie zaczęli nosić ubrania ok. 170 tys. lat temu (Molecular Biology and Evolution).


Schemat El Niño

Tegoroczne El Nino bije wszelkie rekordy

4 grudnia 2015, 12:04

Sprawdziły się prognozy specjalistów, którzy ostrzegali, że tegoroczne El Niño będzie najsilniejszym znanym nam tego typu zjawiskiem. Już teraz widać, że jest ono silniejsze od rekordowego z lat 1997-1998.


Paleoindianie robili igły z kości zajęcy, rysi i pum. Dzięki temu podbili Amerykę

29 listopada 2024, 06:35

Na stanowisku La Prele w Wyoming (USA), gdzie paleolityczni mieszkańcy Ameryki Północnej zabili mamuta lub pożywili się na znalezionym martwym zwierzęciu, archeolodzy dokonali kolejnego interesującego odkrycia. Jak donoszą na łamach PLOS ONE stanowy archeolog Spencer Pelton i jego koledzy z University of Wyoming, już wtedy wcześni mieszkańcy kontynentu wytwarzali igły z dziurką. Były one robione z kości lisów, zajęcy lub królików, rysi, pum, być może też wymarłego miracinonyksa (amerykańskiego geparda).


Topniejące lądolody wywołują ruchy skorupy ziemskiej na większą skalę niż przypuszczano

27 września 2021, 15:44

Topniejące lądolody na biegunach wywołują zmiany mierzalne w skali globalnej, których rozmiary zaskoczył naukowców. I nie chodzi tutaj o podnoszący się poziom oceanów, a o ruchy samej skorupy ziemskiej uwolnionej od ciężarów miliardów ton lodu


Psychopata jak człowiek po urazie czołowym

26 stycznia 2011, 12:37

Ludzie ze zdiagnozowaną psychopatią mają podobne problemy z okazywaniem empatii, jak ludzie po urazach okolic czołowych głowy.


Symbiotyczne bakterie kałamarnicy wyczuwają kwasy tłuszczowe

23 grudnia 2015, 12:20

Bioluminescencyjne bakterie Vibrio fischeri, które występują w narządzie świetlnym kałamarnicy Euprymna scolopes, są wyposażone w nieznane dotąd receptory, które wyczuwają obecność i stężenie kwasów tłuszczowych, ważnego składnika błon komórkowych. Pozwalają one na migrację w kierunku krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych.


Czarna dziura w Drodze Mlecznej jest niezwykle aktywna

25 lutego 2025, 09:45

Supermasywna czarna dziura w centrum Drogi Mlecznej jest bardzo aktywna. Naukowcy z Northwestern University wykorzystali Teleskop Webba do uzyskania najdłuższego i najbardziej szczegółowego obrazu Sagittariusa A*. Dowiedzieli się, że w dysku akrecyjnym wokół dziury bez przerwy mają miejsce rozbłyski. Niektóre z nich to bardzo słabe migotania, trwające sekundy. Inne, potężne i oślepiające, można obserwować codziennie. Są jeszcze inne, niezwykle słabe, które trwają miesiącami.


Konieczność polegania na mięsie ogranicza liczebność społeczności łowiecko-zbierackich

9 listopada 2021, 11:33

Dieta jest czynnikiem ograniczającym wielkość społeczności łowiecko-zbierackich. Naukowcy przyjrzeli się wielkości niemal 300 istniejących do niedawna społeczności łowiecko-zbierackich i doszli do wniosku, że wiele z nich jest mniejszych niż mogłoby być biorąc pod uwagę produktywność lokalnego ekosystemu. A czynnikiem ograniczającym wielkość grup jest konieczność polegania na mięsie tam, gdzie zmiany pór roku ograniczają dostępność roślin jadalnych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk